Cookies 🍪

Deze site gebruikt cookies waar we je toestemming voor nodig hebben. Meer informatie

Doorgaan naar content
Publicaties

Van toets naar traject: De praktijk van leerroutes in beeld

Statushouders & Inburgering

Gepubliceerd op: 2 april 2026 | Laatste update: 2 april 2026

In de uitvoering van de Wet inburgering 2021 (Wi2021) vormt de leerbaarheidstoets (LBT) een verplicht en belangrijk onderdeel van de brede intake. Deze toets is bedoeld om een realistisch beeld te krijgen van het taalniveau dat een inburgeringsplichtige gedurende de inburgeringstermijn kan behalen. Hierbij wordt specifiek getoetst of het vereiste taalniveau voor de B1-route binnen drie jaar haalbaar wordt geacht. Gemeenten mogen gemotiveerd afwijken van de uitslag van deze toets, op basis van de overige informatie die wordt vergaard in de brede intake. Maar hoe vaak komt het advies uit deze toets in de praktijk overeen met de leerroute die uiteindelijk in het Persoonlijk Plan Inburgering en Participatie (PIP) wordt vastgesteld?

Een sterke match in de B1-route

De meest recente benchmark-cijfers (peildatum 31-12-2024), gebaseerd op de data van 35 arbeidsmarktregio's, laten een stabiel beeld zien voor de B1-route. Bij 83% van de statushouders die in deze route zijn geplaatst, wees de leerbaarheidstoets ook daadwerkelijk uit dat dit niveau haalbaar is. Dit laat zien dat landelijk de uitslag van de leerbaarheidstoets in het geval van een ‘ja’ wordt gevolgd en dat deze leerroute wordt ingezet voor een brede doelgroep.

Ruimte voor maatwerk

Hoewel de match hoog is, laat de resterende 17% zien dat er in de praktijk nadrukkelijk ruimte is voor maatwerk. De uitslag van de leerbaarheidstoets is wettelijk gezien namelijk 'richtinggevend' en niet bindend. Gemeenten gebruiken de uitslag als belangrijke indicator, maar wegen in het uiteindelijke besluit ook andere informatie uit de brede intake mee, zoals genoten onderwijs, persoonlijke omstandigheden en werkervaring in het land van herkomst.

Verdeling over de leerroutes. Kijken we naar de totale verdeling binnen de benchmark, dan zien we dat de meerderheid van de statushouders (57%) de B1-route volgt. De overige inburgeraars worden als volgt verdeeld:

• Zelfredzaamheidsroute (30%): Deze route is bedoeld voor inburgeraars met een lagere leerbaarheid, waarbij de focus ligt op participatie en het behalen van hetvoor hen hoogst haalbare taalniveau. Opvallend is dat bij 11% van de mensen in deze route uit de toets bleek dat de B1-route haalbaar zou zijn; hier hebben gemeenten dus bewust gekozen voor een route die beter past bij de persoonlijke situatie.

• Onderwijsroute (13%): Deze route is gericht op (jonge) nieuwkomers met een hoge leerbaarheid die willen doorstromen naar het MBO, HBO of WO. Dat dit een zeer bewuste keuze is voor inburgeraars, blijkt uit het feit dat bij maar liefst 93% van de deelnemers in deze route de leerbaarheidstoets bevestigde dat de B1-route haalbaar is.

Door deze data op regionaal en lokaal niveau te blijven monitoren, krijgen we steeds beter zicht op de aansluiting tussen de getoetste potentie en de uiteindelijke participatie van nieuwkomers in onze samenleving.